İSO 500’deki 14 plastik firmasından 206,4 milyar TL üretimden satış

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması-2025” sonuçlarında, kauçuk ve plastik ürünleri imalatında faaliyet gösteren 14 kuruluş yer aldı. Bu firmalar, toplam 206 milyar 354 milyon TL üretimden satış gerçekleştirerek İSO 500’ün yüzde 1,86’sını oluşturdu.

Kauçuk ve plastik ürünleri imalatı, ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılmasında NACE 22 kodu altında bulunuyor. Bu sınıflandırma; lastik, kauçuk ürünleri, plastik ambalaj, plastik film, profil, boru, levha ve çeşitli plastik mamullerin üretimini kapsıyor.

Plastik hammaddelerin birincil formda üretimi, plastik ve kauçuk işleme makineleri ile sektöre girdi sağlayan kimya kuruluşları ise bu sınıflandırmanın dışında kalıyor. Bu nedenle veriler, plastik endüstrisinin tamamını değil, doğrudan kauçuk ve plastik mamul üreten sanayi kuruluşlarını gösteriyor.

Firma sayısındaki pay yüzde 2,8, üretimden satışlardaki pay yüzde 1,86

Kauçuk ve plastik ürünleri imalatında faaliyet gösteren 14 kuruluşun üretimden satışları toplamı 206 milyar 354 milyon TL oldu. Firmaların net satışları ise 252 milyar 495 milyon TL’ye ulaştı. Böylece sektör firmaları, İSO 500 toplam üretimden satışlarının yüzde 1,86’sını, net satışlarının ise yüzde 1,94’ünü gerçekleştirdi.

Kauçuk ve plastik ürünleri üreticileri firma sayısı bakımından İSO 500’ün yüzde 2,8’ini temsil etti. Firma sayısındaki payın üretimden satışlardaki ağırlığın üzerinde kalması, sektör firmalarının ortalama ölçeğinin İSO 500 genelinin altında bulunduğuna işaret etti.

Sektörde firma başına ortalama üretimden satış 14,7 milyar TL, ortanca üretimden satış ise 11,5 milyar TL olarak hesaplandı. İSO 500 genelinde kuruluş başına ortalama üretimden satış 22,2 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Buna göre kauçuk ve plastik ürünleri imalatında faaliyet gösteren firmaların ortalama üretimden satış büyüklüğü, İSO 500 ortalamasının yaklaşık yüzde 66’sına karşılık geldi.

İlk 100’de üç firma yer aldı

Kauçuk ve plastik ürünleri imalatında faaliyet gösteren en büyük kuruluş, 36,7 milyar TL’lik üretimden satışla İSO 500 sıralamasında 55’inci olan BRİSA Bridgestone Sabancı Lastik oldu. BRİSA’yı 27,1 milyar TL üretimden satış ve 83’üncü sıra ile Petlas Lastik takip etti. Köksan Pet ve Plastik Ambalaj ise 26,5 milyar TL üretimden satışla İSO 500’ün 85’inci sırasında yer aldı. Böylece sektörden üç kuruluş ilk 100’e, altı kuruluş ilk 200’e ve 11 kuruluş ilk 300’e girdi. Kauçuk ve plastik ürünleri imalatında faaliyet gösteren firmaların ilk 50 içerisinde temsilcisi bulunmadı.

Sektörün en büyük üç kuruluşu, toplam üretimden satışların yüzde 43,8’ini gerçekleştirdi. İlk beş kuruluşun sektör toplamındaki payı yüzde 59,3’e, ilk altı kuruluşun payı ise yüzde 66,3’e ulaştı. Bu dağılım, sektörün üretimden satışlarının yaklaşık üçte ikisinin en büyük altı kuruluş tarafından gerçekleştirildiğini ortaya koydu.

Net satışlarda Köksan ilk sıraya çıktı

Üretimden satışlarda BRİSA sektörün en büyük kuruluşu olurken net satışlar bakımından ilk sırayı Köksan Pet ve Plastik Ambalaj aldı. Köksan’ın net satışları 52,6 milyar TL’ye ulaşırken şirketin üretimden satışları 26,5 milyar TL olarak gerçekleşti.

Kauçuk ve plastik ürünleri üreticilerinin toplam net satışları, üretimden satışlarının yüzde 22,4 üzerinde gerçekleşti. İSO 500 genelinde ise net satışlar ile üretimden satışlar arasındaki fark yüzde 17,3 seviyesinde oluştu.

Sektördeki farkın İSO 500 ortalamasının üzerinde bulunması; ticari mal satışları, grup içi satışlar veya üretim dışındaki diğer satış faaliyetlerinin sektör firmalarının gelirleri içerisindeki ağırlığının daha yüksek olabileceğine işaret etti.

Lastik ve kauçuk üreticileri sektör toplamının yarısından fazlasını oluşturdu

Firmaların temel faaliyet alanlarına göre yapılan değerlendirmede, altı lastik ve kauçuk üreticisinin toplam üretimden satışları 116,4 milyar TL’ye ulaştı. Bu şirketler, kauçuk ve plastik ürünleri imalatındaki toplam üretimden satışların yüzde 56,4’ünü oluşturdu.

Plastik ambalaj, PET ambalaj ve film üretimi alanında faaliyet gösteren beş kuruluş ise 64,5 milyar TL üretimden satış gerçekleştirdi. Bu grubun toplam içerisindeki payı yüzde 31,2 olarak hesaplandı.

Plastik profil, boru, fittings ve yapı ürünleri grubunda yer alan üç kuruluşun üretimden satışları 25,5 milyar TL, sektör toplamındaki payı ise yüzde 12,4 oldu.

Veriler, kauçuk ve plastik ürünleri imalatının İSO 500 içerisindeki ağırlığının önemli ölçüde lastik sanayisi ile plastik ambalaj ve film üreticilerinden kaynaklandığını gösterdi.

Altı firma yükseldi, yedi firma geriledi

Önceki yıl da İSO 500 sıralamasında bulunan 13 kauçuk ve plastik ürünleri üreticisinin altısı sıra yükseltirken yedisi geriledi. Bak Ambalaj ise 5,8 milyar TL’lik üretimden satışla listeye 469’uncu sıradan girdi. En yüksek sıra artışını Europen Endüstri gerçekleştirdi. Şirket, önceki yıla göre 61 basamak yükselerek 423’üncü sıraya çıktı. Kalde 54 sıra yükselerek 289’uncu, Sumitomo Rubber AKO ise 19 basamak yükselerek 167’nci oldu. Polibak 13, Süper Film 11 ve ABY Plastik beş sıra ilerledi. En yüksek sıra kaybı ise 79 basamakla Öz-Ka Lastik’te görüldü. Goodyear 27, Prometeon 22, Köksan 19, Ege Profil 16, Petlas sekiz ve BRİSA üç sıra geriledi.

Açıklanan ihracat 1,55 milyar doları aştı

İhracat verisini açıklayan sekiz kauçuk ve plastik ürünleri üreticisinin toplam ihracatı 1 milyar 551 milyon dolara ulaştı. Açıklanan bu tutar, İSO 500 toplam ihracatının en az yüzde 1,48’ine karşılık geldi. Altı kuruluşun ihracat tutarını açıklamaması nedeniyle sektörün gerçek ihracat toplamının 1,55 milyar doların üzerinde olduğu değerlendiriliyor.

Verilerini açıklayan firmalar arasında en yüksek ihracatı 370,3 milyon dolarla Sumitomo Rubber AKO gerçekleştirdi. Şirketi 326,6 milyon dolarla BRİSA, 276,9 milyon dolarla Petlas, 225,9 milyon dolarla Köksan ve 218,1 milyon dolarla Goodyear izledi. İhracat sıralamasında ilk beşte yer alan firmaların dördünün lastik üreticisi olması, sektörün dış pazarlardaki ağırlığında lastik sanayisinin belirleyici konumunu gösterdi.

Açıklanan istihdam 13 bin 823 kişiye ulaştı

Çalışan sayısını açıklayan altı kuruluşun toplam istihdamı 13 bin 823 kişi oldu. Açıklanan istihdam, İSO 500 toplam çalışan sayısının en az yüzde 1,72’sine karşılık geldi. Altı şirketin toplam istihdamı dikkate alındığında firma başına ortalama çalışan sayısı 2 bin 304 kişi olarak hesaplandı. Verilerini açıklayan şirketler arasında Petlas, 4 bin 139 çalışanla ilk sırada yer aldı. Petlas’ı 3 bin 298 çalışanla BRİSA ve 2 bin 611 çalışanla Sumitomo Rubber AKO takip etti. Sekiz kuruluşun çalışan sayısını açıklamaması nedeniyle kauçuk ve plastik ürünleri imalatında faaliyet gösteren İSO 500 firmalarının gerçek istihdamının açıklanan rakamın önemli ölçüde üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Açıklanan firmalarda FAVÖK marjı İSO 500 ortalamasının üzerinde

Brüt katma değer, vergi öncesi kâr ve FAVÖK verilerini birlikte açıklayan beş kuruluş, sektörün toplam üretimden satışlarının yüzde 46,6’sını temsil etti. Bu beş şirketin toplam FAVÖK’ü 18,3 milyar TL, vergi öncesi kâr ve zarar toplamı ise 4,2 milyar TL olarak hesaplandı. Söz konusu şirketlerde toplam FAVÖK marjı yüzde 16,9, vergi öncesi satış kârlılığı ise yüzde 3,9 seviyesinde gerçekleşti. İSO 500 genelinde FAVÖK’ün net satışlara oranı yüzde 13,9, vergi öncesi kârın net satışlara oranı ise yüzde 3,4 oldu. Açıklanan veriler, incelenen beş kauçuk ve plastik ürünleri üreticisinin operasyonel kârlılığının İSO 500 ortalamasının üzerinde bulunduğuna işaret etti. Ancak dokuz kuruluşun ilgili finansal verilerini açıklamaması nedeniyle sonuçlar sektörün tamamını temsil etmiyor.

Yabancı sermayeli firmaların payı yüzde 44,9

Kauçuk ve plastik ürünleri imalatında faaliyet gösteren beş kuruluşta yabancı sermaye payı bulunuyor. Bu şirketler, sektörün toplam üretimden satışlarının yüzde 44,9’unu gerçekleştirdi. Sermayesinde halka açık pay bulunan beş kuruluşun üretimden satışlardaki ağırlığı ise yüzde 36,2 olarak hesaplandı. Veriler, özellikle lastik sanayisindeki uluslararası yatırımların kauçuk ve plastik ürünleri imalatının İSO 500 içerisindeki büyüklüğünde önemli bir rol oynadığını ortaya koydu.

Üretimden satış ve net satış verileri 14 kuruluşun tamamı tarafından açıklandığı için bu alanlardaki toplamlar sektörün İSO 500 içerisindeki kesin büyüklüğünü gösteriyor. İhracat, istihdam, özkaynak, aktif büyüklüğü, katma değer, kâr ve FAVÖK verilerinde ise açıklama yapmayan şirketler bulunuyor. Bu göstergelerdeki toplamlar, yalnızca verilerini açıklayan kuruluşların oluşturduğu asgari seviyeyi ifade ediyor.

Görsel Kaynak: Brisa