COP31 sularının bilinmeyen karbon faturası
Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) katılımcılara alüminyum kutularda ücretsiz su dağıtılması, ambalaj tercihlerinin karbon ayak izini gündeme getiriyor. Cambridge Üniversitesi’nin 2020 tarihli araştırmasına göre, birincil ham maddeden üretilen 500 ml’lik alüminyum kutunun üretim kaynaklı karbon emisyonu, aynı hacimdeki PET su şişesinin altı katına ulaşabiliyor.
Cambridge araştırmasında altı katlık emisyon farkı
Cambridge Üniversitesi Sürdürülebilirlik Liderliği Enstitüsü’nün (CISL) 2020 tarihli Towards Sustainable Packaging Materials araştırmasında, 500 ml’lik PET su şişesinin birincil ham maddeden üretiminde 40 gram, aynı hacimdeki alüminyum kutuda ise 240 gram CO₂ eşdeğeri emisyon hesaplandı.
Geri dönüştürülmüş ham madde kullanılan kapalı döngü senaryosunda değerler PET için 30 grama, alüminyum için 60 grama geriliyor. Böylece üretim kaynaklı emisyon farkı altı kattan iki kata düşüyor.
Türkiye Plastik Sanayicileri, Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Vakfı’nın (PAGEV) yayımladığı, Alman Plastik Ambalaj Sanayicileri Birliği (IK) adına GVM tarafından hazırlanan 2023 tarihli Karşılaştırmalı Ambalaj Malzeme Verimliliği araştırması da PET ve alüminyum ambalajları karşılaştırıyor.

Araştırmada 500 ml’lik meşrubat için PET şişenin ağırlığı 12,3 gram, alüminyum kutunun ağırlığı ise 15,6 gram olarak veriliyor. Buna göre alüminyum kutu yaklaşık yüzde 27 daha fazla ambalaj malzemesi gerektiriyor. Çalışma karbon emisyonlarını değil, ambalajların malzeme verimliliğini inceliyor.
Ball Corporation geri dönüşüm avantajını vurguluyor
COP31’de kullanılan alüminyum kutuları üreten Ball Corporation, ambalajların döngüsel ekonomiye katkısına dikkat çekti. Şirket, alüminyumun özelliklerini kaybetmeden tekrar tekrar geri dönüştürülebildiğini ve yeniden eritilmesinin birincil alüminyum üretimine kıyasla yaklaşık yüzde 95 daha az enerji gerektirdiğini belirtti.
Ball Corporation’ın sürdürülebilirlikten sorumlu üst düzey yöneticisi Ramon Arratia da COP31 kapsamında Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Eunomia temsilcileriyle birlikte alüminyumun döngüsel ekonomideki rolünün ele alındığı bir oturuma katıldı.
Ancak geri dönüşümün sağladığı enerji tasarrufu, yeni üretilen bütün alüminyum kutuların düşük karbon ayak izine sahip olduğu anlamına gelmiyor. Gerçek emisyon hesabında kullanılan geri dönüştürülmüş ham madde oranı belirleyici unsurlardan biri.
COP31’deki alümiyum ambalajlı su tercihi gazetecilerin de dikkatinde

COP31 konferansında dağıtılan alüminyum kutu içme suyu
Konferansa katılan gazeteci Yuliia Bozhko, normal içme suyunun alüminyum kutuda sunulmasını alışılmadık bulduğunu belirterek, bu tercihin gerçekten daha sürdürülebilir olup olmadığını sorguladı. Alüminyumun tekrar tekrar geri dönüştürülebilmesini önemli bir avantaj olarak değerlendiren Bozhko, ambalajların kullanım sonrasında nasıl yönetildiğinin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Bozhko, sürdürülebilirliğin yalnızca satın alınan ürünle değil, tüketim sonrasında geride bırakılan atıklarla da ilgili olduğunu ifade etti.
Aynı su, farklı ambalaj ve fiyat
Uludağ İçecek’in internet mağazasında 330 ml’lik alüminyum kutuda suyu 15 Kasım 2026 itibarıyla 42,75 TL, 400 ml’lik PET ambalajlı suyu ise 32,75 TL’den sattığı görülüyor.
Litre fiyatları karşılaştırıldığında alüminyum kutudaki ürün yaklaşık yüzde 58 daha pahalı. Cambridge araştırması da belirli üretim koşullarında alüminyum ambalajın PET’e göre daha fazla karbon emisyonuna neden olabildiğini gösteriyor.
COP31 konferansının gerçek karbon bilançosu bilinmiyor
Cambridge araştırması, PAGEV’in yayımladığı IK–GVM raporu ve Ball Corporation’ın açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, ambalajların çevresel etkisini belirleyen farklı unsurlar öne çıkıyor: üretimdeki karbon emisyonları, kullanılan malzeme miktarı ve kullanım sonrasındaki geri dönüşüm kazanımları.
COP31 kapsamında dağıtılan kutuların sayısı, geri dönüştürülmüş alüminyum içerikleri ve geri kazanım sonuçları bilinmediğinden, bu uygulamanın PET şişe alternatifine kıyasla toplam karbon etkisi hesaplanamıyor.
İklim değişikliğiyle mücadele amacıyla düzenlenen bir konferansta tercih edilen ambalajların yalnızca geri dönüştürülebilir olması değil, gerçek karbon ayak izlerinin de karşılaştırılabilir verilerle ortaya konulması önem taşıyor.











